يعقوب جعفرى
54
سيرى در علوم قرآن ( فارسى )
5 - ام الكتاب مىدانيم كه آيات قرآنى دو دسته است دستهاى را محكمات و دستهاى را متشابهات مىگويند بطوريكه در بحث محكم و متشابه خواهد آمد براى فهم درست آيات متشابه بايد آنها را به آيات محكم عرضه كرد و در واقع كليد فهم درست متشابهات قرآن ، محكمات آن است . قرآن كريم به آيات محكمات كه مرجع آيات متشابهات است صفت " ام الكتاب " را داده است كه در حقيقت محكمات ما در همه معارف قرآنى است . اين آيات علاوه بر اينكه خود معنى روشنى دارند ، آيات ديگر را هم تغذيه مىكنند و با تركيب محكمات با متشابهات معانى جديدى به دست مىآيد و اين رمز جاودانگى قرآن است ( توضيح مطلب را در بحث محكم و متشابه خواهيد خواند ) . هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ « 1 » خداوند كسى است كه كتاب را بر تو نازل كرد كه قسمتى از آن محكمات است كه مادر كتاب است و قسمتى ديگر متشابهات مىباشد . بطوريكه بارها گفتهايم قرآن كه كتاب تشريعى خداست مشابهتهائى با عالم آفرينش كه كتاب تكوينى خداست دارد . همانگونه كه قرآن محكمات و متشابهات دارد عالم آفرينش نيز اين حالت را دارا مىباشد كه در قرآن از آن به عالم محو و اثبات و عالم ام الكتاب تعبير آورده مىشود . عالم محو و اثبات عالم تغييرات و تبدلات است كه مشابه آيات متشابهات قرآن است و عالم ام الكتاب عالم ثبوت و علم حضورى خداوند است كه آن هم مشابه آيات محكمات قرآن مىباشد .
--> ( 1 ) - سوره آل عمران ، آيه 7 .